Biogram oraz ujęcie chronologiczne życia i twórczości poety sporządziłem na podstawie: „Wspomnienia o Janie Lechoniu”, Paweł Kądziela (oprac.), Biblioteka „Więzi”, Warszawa 2006
1899–1918: Młodość i pierwsze kroki w literaturze
Jan Lechoń, właściwie Leszek Serafinowicz, urodził się 13 marca 1899 roku w Warszawie, w rodzinie o tatarskich korzeniach. Dorastał w intelektualnym środowisku, co wpłynęło na jego zainteresowania literackie. Uczył się w szkole im. Stanisława Staszica, a później w klasycznym gimnazjum im. Emiliana Konopczyńskiego, gdzie dał się poznać jako poeta. Już w wieku 13 lat wydał pierwszy tomik wierszy „Na złotym polu” (1912), a dwa lata później kolejny – „Po różnych ścieżkach”. W 1916 roku zdał maturę i rozpoczął studia polonistyczne na Uniwersytecie Warszawskim, których nigdy nie ukończył. Współredagował czasopismo „Pro Arte et Studio” i aktywnie uczestniczył w środowisku literackim. Był jednym z założycieli kawiarni „Pod Picadorem”, gdzie narodziła się grupa poetycka Skamander, a Lechoń wymyślił jej nazwę. W czasie wojny polsko-bolszewickiej pracował w Biurze Prasowym Wodza Naczelnego.
1918–1924: Skamander i pierwsze sukcesy
W 1920 roku Lechoń wydał tom wierszy „Karmazynowy poemat”, który spotkał się z entuzjastycznym przyjęciem. Poeta w swojej twórczości nawiązywał do historii Polski i wielkich postaci narodowych. Był członkiem Związku Zawodowego Literatów Polskich i sekretarzem generalnym polskiego PEN Clubu. Równocześnie zmagał się z problemami psychicznymi i uczuciowymi, które doprowadziły go do próby samobójczej w 1921 roku. Po leczeniu sanatoryjnym wrócił do działalności literackiej, choć coraz bardziej odczuwał twórczą niemoc.
1924–1930: Kryzys twórczy i działalność redakcyjna W 1924 roku ukazał się tom „Srebrne i czarne”, w którym dominowały refleksyjne i melancholijne motywy. W kolejnych latach Lechoń coraz mniej publikował, co wynikało z jego narastającego poczucia niemocy twórczej. W 1926 roku objął redakcję „Cyrulika Warszawskiego”, satyrycznego pisma, gdzie w ironicznym tonie komentował polskie życie literackie i polityczne. W 1927 roku zaangażował się w sprowadzenie prochów Juliusza Słowackiego do Polski i jego pochówek na Wawelu.
1931–1940: Dyplomacja i ucieczka do Brazylii
W 1930 roku objął stanowisko attaché kulturalnego w ambasadzie polskiej w Paryżu, co pozwoliło mu na aktywne promowanie polskiej kultury. Przyczynił się do organizacji premiery baletu „Harnasie” Karola Szymanowskiego w Operze Paryskiej (1935). Jego paryski okres zakończył się z wybuchem II wojny światowej. Po klęsce Francji w 1940 roku Lechoń opuścił Europę i wyemigrował do Brazylii, a następnie do Stanów Zjednoczonych, gdzie osiedlił się na stałe w Nowym Jorku.
1940–1947: Emigracyjne zaangażowanie i kryzys W Nowym Jorku Lechoń zaangażował się w działalność polonijną i intelektualną. Utrzymywał kontakty z Kazimierzem Wierzyńskim, Ewą Curie oraz Mieczysławem Grydzewskim, publikował w „Wiadomościach”. Był współzałożycielem Polskiego Instytutu Nauk i Sztuk w USA. Jego sytuacja psychiczna jednak się pogarszała – Lechoń cierpiał na depresję i narastające poczucie wyobcowania.
1948–1956: Pogrążanie się w depresji i tragiczny finał
Lechoń przez lata emigracji śledził z niepokojem sytuację w Polsce. Krytycznie oceniając powrót Tuwima do kraju i działania komunistów, pogrążał się w coraz większym pesymizmie. Za radą psychiatry zaczął prowadzić dziennik, który dokumentował jego emocjonalne zmagania. Pomimo wsparcia ze strony przyjaciół, Lechoń czuł się osamotniony i prześladowany przez polonijną społeczność. 8 czerwca 1956 roku popełnił samobójstwo, skacząc z dwunastego piętra hotelu Hudson w Nowym Jorku. W 1991 roku jego prochy sprowadzono do Polski i pochowano na Cmentarzu Leśnym w Laskach.
Komentarze
Prześlij komentarz